راوی فردوسی

نویسنده

استادیار زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه پیام نور

چکیده

در پیشینۀ ادب پارسی از آغاز تا تُرک‌تاز تاتار، آیینی بود که شاعران در انجمن­های درباری شعر خود را به خوانندۀ خوش‌آوازی می­سپردند که آن را به همراهی موسیقی بخواند و از این رهگذر، اثر سخن شاعر افزون­تر می­شد. نظامی عروضی در باب دبیری مجمع­النوادر (چهارمقاله) داستانی دربارۀ فردوسی دارد که در آن از چند مرد توسی نام می­برد و یکی از آنان را پیشکار و دیگری را نسّاخ و سومی را راوی فردوسی می­خواند. در این مقاله برآنیم تا به کمک منابع تاریخی و ادبی در دسترس، این سه تن را بشناسیم، سپس با شناختی که از آیین روایت شعر داریم، راستی یا نادرستی این سخن عروضی را بررسی کنیم. همچنین با بررسی نسخه­شناختی می­کوشیم تا ضبط درست بیتی از فردوسی را که عروضی پشتوانۀ سخن خویش کرده است به دست دهیم.
 

کلیدواژه‌ها