مقاله پژوهشی
تصحیح بیت‌هایی از دیوان قطران بر اساس نامِ پارچه‌ها/جامه‌ها

شهره معرفت

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 05 خرداد 1403

https://doi.org/10.22034/nf.2024.292077.1048

چکیده
  قطران تبریزی از شاعران معروف قرن پنجم است. او بیشتر عمر خود را در شمال‌غربی ایران، تبریز، گنجه و پیرامون آن گذراند و امیران و حاکمان آن نواحی را ستود. شعر او امروز برای ما از جهات گوناگون اهمّیت دارد: تاریخ حاکمان آن نواحی، وقایع تاریخی آن دوره، رابطۀ شعر او با شعر خراسان و فواید زبانی. در شعر قطران از پارچه‌ها و جامه‌هایی سخن به میان ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
بازنگری در دسته بندی قالب های شعر فارسی و معرفی برخی قالب های نوساخته

مسعود کلانتری خلیل آباد؛ علی محمد موذنی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 05 خرداد 1403

https://doi.org/10.22034/nf.2024.295370.1062

چکیده
  قالب های شعری زبان فارسی در تمامی دوره های تاریخی و ادبی تا به امروز، تغییرات و تحوّلاتی داشته اند؛ این تغییرات در دوحیطه ی محتوا و ساختار بوده است. هنجارشکنی در زبان و مفاهیم اشعار، سبب پیدایش شیوه ها و قالب هایی نو در زبان فارسی شده است امّا با کاوش در بسیاری از آثار این شاعران روشن می شود که هنوز قالب های جدیدی در آثار بسیاری از شاعران ...  بیشتر

مقاله پژوهشی زبان و ادبیات فارسی
سبک‌شناسی انتقادی دستورالوزارة (وزارت‌نامه‌ای از عهد اتابکان فارس)

نرگس اسکویی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 05 خرداد 1403

https://doi.org/10.22034/nf.2024.240544.1012

چکیده
  اتابکان فارس، با مصالحه با مغولان، در یکی از پرآشوب‌ترین و خونبارترین دوره‌های تاریخ ایران، ملجأ امنی را برای فعالیت اهل هنر وعلم فراهم آوردند. دستورالوزارة نوشتۀ محمود بن محمد اصفهانی که درس‌نامه‌ای برای وزیران و دیوانیان است، محصول آن امنیت است. مسالۀ اصلی این تحقیق، شناساندن ژرف‌ساخت‌های فکری، فرهنگی و سیاسی کتاب دستور الوزارة، ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
نگاهی به نیم‌فاصله از دریچۀ دستور زبان و نگارش

بهرام شعبانی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 05 خرداد 1403

https://doi.org/10.22034/nf.2024.298844.1079

چکیده
  چکیده: نیم‌فاصله، نوعی نویسه یا فاصلۀ تایپی نسبتاً تازه‌ است که اخیراً متخصّصان رایانه و طرّاحان نرم‌افزارهای پردازش متن به آن پرداخته‌اند. در منابع نگارشی فارسی از نیم‌فاصله کم‌تر یاد شده و مصادیق آن با گزاره‌های «جدا»، «جدانویسی» و «عدمِ فاصله» تبیین گردیده که یا تفاوت آن را با فاصله روشن نمی‌سازد و یا با عنوان ...  بیشتر

مقاله پژوهشی زبان و ادبیات فارسی
هنر پایان‌بندی در شعر مهدی اخوان‌ثالث

نجمه نظری؛ مهتاب فکوری

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 05 خرداد 1403

https://doi.org/10.22034/nf.2024.318765.1128

چکیده
  پایان‌بندی یا چگونگی به پایان بردن روایت، یکی از عناصر مهم در روایت‌شناسی است. بررسی شگردهای پایان‌بندی در آثار ادبی، علاوه بر نمایش میزان خلاقیت و هنرمندی صاحب اثر، تأثیر بسیار در درک کلیّت متن و دیدگاه شاعر یا نویسنده دارد. مهدی اخوان ثالث از جمله شاعرانی است که به روایت و چگونگی پایان‌بندی در شعر، توجه ویژه‌ای دارد. خلاقیت و ...  بیشتر

مقاله پژوهشی زبان و ادبیات فارسی
معرفی تاریخی ناشناخته از خاندان مغول: شجرة الأتراک

حامد عباسی؛ زهرا ریاحی زمین

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 05 خرداد 1403

https://doi.org/10.22034/nf.2024.320556.1137

چکیده
  دورۀ مغول و حکمرانی جانشینان چنگیزخان از مهم‌ترین ادوار تاریخ ایران است؛ عصری که دست‌کم تا پایان حکومت تیموریان به درازا کشید. در این دوره نوشتن کتاب‌های تاریخی اهمیت پیدا کرد و آثار متعددی در این زمینه به رشتۀ تحریر درآمد. در تحقیق حاضر که به روش توصیفی از نوع تحلیل محتوای کیفی و سندپژوهی با استفاده از ابزار گردآوری اطلاعات کتابخانه‌ای ...  بیشتر

مقاله پژوهشی زبان و ادبیات فارسی
معرفی و بررسی دستنویس «439 لالااسماعیل ترکیه» نسخه‌ای مضبوط از دیوان خاقانی شروانی(به همراه بحثی پیرامون شخصیت ابوالعلاء گنجوی)

محسن وردنجانی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 05 خرداد 1403

https://doi.org/10.22034/nf.2024.320799.1139

چکیده
  معرفی و بررسی دستنویس «439 لالااسماعیل ترکیه» نسخه‌ای مضبوط از دیوان خاقانی شروانی(به همراه بحثی پیرامون شخصیت ابوالعلاء گنجوی) چکیده یکی از مهم‌ترین افزار پژوهش در متون کهن در اختیار داشتن دستنویس‌های معتبر و مضبوط است. دست‌یافتن به این نسخه‌ها آرزوی اغلب پژوهش‌گران این متون است. در این جستار کوشیده شده تا دستنویس معتبری ...  بیشتر

مقاله پژوهشی زبان و ادبیات فارسی
تحلیل و طبقه بندی ژانرشناختی رمان فارسی بر مبنای مؤلفه‌های غنایی

پرنیان زارع پور؛ نجمه دری؛ غلامحسین غلامحسین زاده؛ زینب صابرپور

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 05 خرداد 1403

https://doi.org/10.22034/nf.2024.348578.1188

چکیده
  تجلی مؤلفه‌‌های ژانر غنایی، در رمان فارسی، امری رایج است، اما در ادبیات معاصر فارسی، بررسی و تحلیل دقیقی از آن ارائه نشده‌است. در پی این فقدان، پژوهش حاضر با هدف تبیین مختصات غنایی در رمان فارسی و طبقه‌بندی رمان فارسی بر اساس مؤلفه‌های غنایی انجام شده‌است. از این رو، ابتدا ویژگی‌های اصلی شعر غنایی فارسی، یعنی درون‌نگری و برجسته‌سازی ...  بیشتر