فرهنگستان زبان و ادب فارسی نامه فرهنگستان 1025-0832 25 2 2026 05 22 The Struggle of Hope and Despair in the Novels Savushun and Noghreh, The Girl of the Kabul Sea جدال امید و ناامیدی در دو رمان سووشون و نقره: دختر دریای کابل 61 78 244338 10.22034/nf.2026.532702.1422 FA نجمه نظری دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه بوعلی سینا همدان، همدان، ایران 0000-0001-8733-0990 پرستو بصیری کارشناس ارشد گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه بوعلی سینا همدان، ایران 0009-0002-8496-0369 Journal Article 2025 07 10 Human existence is characterized by a continuous fluctuation between hope and despair. Hope, as a positive psychological process, plays a crucial role in an individual’s physical and mental well-being; conversely, despair regarding social participation drives society toward stagnation and passivity. The reflection of these phenomena in literary works can be examined through various interdisciplinary lenses, including sociology, philosophy, and psychology. Employing a psychological approach grounded in Snyder’s Hope Theory, the present study provides a comparative analysis of the manifestations and functions of hope and despair in Simin Daneshvar’s Savushun and Homeyra Qaderi’s Noghreh, The Girl of the Kabul Sea. Both female-centric novels depict critical moments in their respective countries’ histories, offering a sharp critique of domestic tyranny and British colonialism. The narratives highlight women who strive to keep hope alive within themselves and their communities despite severe socio-political turmoil and restrictions. In both works, family relationships, cultivated optimism, and empathy play significant roles in fostering hope and sustaining resilience. Ultimately, the study reveals that while foreign colonialism acts as the central catalyst for societal disorder and prevailing oppression in Savushun, domestic tyranny serves as the primary source of corruption, insecurity, and despair in Qaderi’s novel. انسان در زندگی شخصی و اجتماعی خود همواره در نوسان میان امید و ناامیدی ‌است. امید به ‌عنوان فرایندی مثبت نقشی مؤثر در سلامت جسمانی و روانی فرد و، به تبع آن، جامعه دارد.‌ برعکس، ناامیدی از مشارکت مؤثر در مسائل اجتماعی جامعه را به سمت رکود و انفعال می‌برد. بازتاب امید و ناامیدی در آثار ادبی از دیدگاه علوم مختلف از جمله جامعه‌شناسی، فلسفه و روان‌شناسی قابل بررسی است. پژوهش حاضر با رویکردی روان‌شناختی و با تکیه بر نظریات اسنایدر به بررسی تطبیقی نمودها و کارکردهای امید و ناامیدی در رمان‌های سووشون سیمین دانشور و نقره: دختر دریای کابل حمیرا قادری می‌پردازد. هر دو رمان، از نگاه زنان و با محوریت آنان، برهه‌ای حساس از تاریخ کشور خود را با رویکردی انتقادی نسبت به استبداد داخلی و استعمار انگلستان به تصویر کشیده‌اند.قهرمانان زن هر دو رمان با وجود نابسامانی‌ها و محدودیت‌های سیاسی ـ اجتماعی می‌کوشند امید را در خود و دیگران زنده نگه دارند. در هر دو رمان، روابط خانوادگی، همدلی و مهارت خوش‌بینی نقش مؤثری در تقویت امید و تداوم مسیر دارد. در سووشون، استعمار عامل اصلی نابسامانی اوضاع و ستم حاکم است و در رمان قادری، استبداد داخلی منشأ فساد، ناامنی و ناامیدی است.

https://nf.apll.ir/article_244338_d2c61846c258d1ab882cd823f4dc7549.pdf