Namaeh Farhangistan

Namaeh Farhangistan

A Persian Religious Treaties in the 8th Century in Anatolia: Risale-ye As’ela va Ajvaba fl Tafsir va Hadith by Jamal al-Din Aqsarayi

Document Type : Original Article

Author
A Bidgoli
Member of the Faculty of Persian Language and Literature Academy
10.22034/nf.2023.177058
Abstract
Risale-ye As’ela va Ajvaba was written by Jamal al-Din Muhammad Aqsarayi (born in 791 AH/1389 AD), an Ottoman writer, commentator and scholar, in the 8th century, in the Persian language. Jamal al-Din Aqsarayi was from the people of Aqsara, located in Anatolia, and was among the religious and intellectual scholars during the reign of Murad I (reigned 761-791 AH); As stated in the introduction of this treatise, it was written in Persian language at the suggestion of Seif al-Dawlah Al-Hajj Shazkaldi Pasha so that it would be more useful and effective for the people of the Ottoman Empire than the Arabic language. This means that scientific works had been written in Arabic at that time. It also shows that the people of that country spoke Persian language at the time of writing the treatise and this language was popular in that region among a special group or all of people. In addition to a brief introduction, Risale-ye As’ela va Ajvaba  contains two chapters; The first chapter is on the science of interpretation and the second chapter is on the science of hadith. The author, who was a teacher of religious sciences,  raises questions and answers them. The language of this treatise is clear and  fluent, and the issues and points of interpretation and hadith have been proposed, analyzed, and expressed scholarly and literarily.
Keywords
Risale-ye As’ela va Ajvaba fi Tafsir va Hadith
Jamal al-Din Aqsarayi
Aqsara
Anatolia
Persian language
8th century
آتش‏‌‌، ‏‌‌احمد‏‌‌، ‏‌‌آثار فارسی در آناطولی از قرن ششم تا هشتم‏‌‌، ‏‌‌ترجمۀ صائمه اینال صاوی، چاپخانۀ ارتش شاهنشاهی، 1998.
ابن بی‌بی‏‌‌، اوامر‏‌‌العلاییه، چاپ عکسی، آنکارا [بی‌نا].
آقابزرگ تهرانی، ‏‌‌محمد محسن‏‌‌، ‏‌‌الذّریعه الی تصانیف‏‌‌الشّیعه‏‌‌، بیروت، دارالاضواء، 1977م.
آق‏‌‌سرایی،‏‌‌‏‌‌‏‌‌ جمال‌الدّین محمّد،‏‌‌ رسالۀ اسئله و اجوبه، ‏‌‌نسخۀ خطی کتابخانۀ ایاصوفیه،‏‌‌ شمارۀ 69.
آق‏‌‌سرایی،‏‌‌ جمال‌الدّین محمّد،‏‌‌ رسالۀ اسئله و اجوبه، نسخۀ خطی کتابخانۀ ایاصوفیه، ش 70.
آق‏‌‌سرایی،‏‌‌ جمال‌الدّین محمّد،‏‌‌ رسالۀ اسئله و اجوبه، ‏‌‌نسخۀ خطی کتابخانۀ ایاصوفیه،‏‌‌ ش 71.
آق‏‌‌سرایی،‏‌‌‏‌‌‏‌‌‏‌‌‏‌‌‏‌‌‏‌‌ جمال‌الدّین محمد،‏‌‌ رسالۀ اسئله و اجوبه، ‏‌‌نسخۀ خطی کتابخانۀایاصوفیه،‏‌‌ ش 72.
بروکلمان، کارل، ‏‌‌تاریخ الادب العربی، مصر، دارالمعارف، 1975م.
حاجی خلیفه‏‌‌، ‏‌‌مصطفی بن‌عبد‏‌‌الله‏‌‌، کشف‏‌‌الظّنون عن اسامی کتب و‏‌‌الفنون‏‌‌، داراحیاء، 1900م.
بروسه‏‌‌لی‏‌‌، ‏‌‌محمدطاهر‏‌‌، ‏‌‌عثمانلی مؤلفلری‏‌‌، منشور سمیر‏‌‌، 1333ق.
زرکلی‏‌‌، ‏‌‌خیر‏‌‌الدین، الاعلام‏‌‌، بیروت، دار‏‌‌العلم‏‌‌، 1980م.
رسولی‏‌‌، اختر‏‌‌، «جمال‏‌‌الدّین آق‏‌‌سرایی»‏‌‌، دانشنامۀ ادب فارسی‏‌‌، ج 6‏‌‌، ادب فارسی در آناتولی و بالکان‏‌‌، به سرپرستی حسن انوشه‏‌‌، تهران‏‌‌، 1383.
رشنوزاده‏‌‌، ‏‌‌بابک، «آق‏‌‌سرای»‏‌‌، دانشنامۀ ادب فارسی، ادب فارسی در آناتولی و بالکان‏‌‌، به سرپرستی حسن انوشه‏‌‌، تهران، 1383.
ریاحی‏‌‌، محمدامین‏‌‌، زبان و ادب فارسی در قلمرو عثمانی‏‌‌، تهران، ‏‌‌پاژنگ، 1369‏‌‌.
سیف فرغانی، دیوان‏‌‌، به کوشش ذبیح‏‌‌الله صفا‏‌‌، تهران، نشر فردوس، 1344‏‌‌.
شیروانی‏‌‌، ‏‌‌زین‏‌‌‏‌‌العابدین‏‌‌ (بی‎تا)، ‏‌‌بستان‏‌‌السیاحه‏‌‌، ‏‌‌تهران، ‏‌‌کتابخانۀ سنایی، دارالکتاب العربی.
طاش‏‌‌کپری‏‌‌زاده‏‌‌، احمد بن مصطفی‏‌‌، الشقائق‏‌‌النعمانیه‏‌‌، بیروت‏‌‌، 1395.
قطب‏‌‌‏‌‌الدین شیرازی‏‌‌، محمود بن مسعود (بی‌‏تا)‏‌‌، ‏‌‌اختیارات مظفری، بی‌جا.
کحاله،‏‌‌ عمررضا، معجم المؤلفین، بیروت، داراحیاء التّراث العربی، ‏‌‏‌‌1376ق.
مدرّس تبریزی، میرزا محمّدعلی‏‌‌، ریحانة‏‌‌الادب، تهران، کتاب‌فروشی خیام، 1346.
موسوی بجنوردی‏‌‌، ‏‌‌کاظم، «آق‏‌‌سرایی‏‌‌، ‏‌‌جمال‌‏‌‌الدین»‏‌‌، دایرة‏‌‌المعارف بزرگ اسلامی‏‌‌، به کوشش کاظم موسوی بجنوردی‏‌‌، تهران، 1367‏‌‌.
Namaeh Farhangistan
Volume 22, Issue 1 - Serial Number 85
Nameh Farhangestan (Asia Minor)
Winter 2029
Pages 158-167

  • Receive Date 09 August 2023