Namaeh Farhangistan

Namaeh Farhangistan

Rumi and Ibn al-Jawzi

Document Type : Original Article

Author
Assistant Professor, Department of Persian Language and Literature, School of Persian Language and Literature, Payam Noor University, Tehran, Iran
Abstract
Ibn al-Jawzi, a Hanbali historian and orator who died about ten years before Rumi's birth, is one of the most prolific writers of Arabic literature. His most famous mystical work, Sifat ol-Safwa, which is a biography of mystics, is considered to be a selection of Helyat al-Awliyā by Abu Na’im Isfahani. In this book, Ibn al-Jawzi has collected the biographies of Sufis whose deeds and words had been found in accordance with the Prophet and Companions tradition, and has narrated anecdotes that express this character and method. Although Rumi and Ibn al-Jawzi are different and sometimes contradictory in religion, thought and way of life, there are several anecdotes in Rumi's Masnawi that are quite similar to Ibn al-Jawzi's narration in Sifat ol-Safwa. This resemblance is sometimes so great that even the words of Rumi are the same as those of Ibn al-Jawzi and sometimes a word-for-word translation of Arabic words and phrases of Sifat ol-Safwa narration.
In present article, the author intends to present and analyze some very similar anecdotes of Masnawi and Sifat ol-Safwa in the hope that a further step would be taken towards a comprehensive bibliography of Masnawi’s anecdotes and another aspect of Rumi's life would be clarified. Also, the findings of this article can be the subject of research by other professors and researchers of literature and literary criticism in such fields as comparative literature, intertextuality, narrative science, etc.
Keywords

ابن‌جوزی، عبدالرّحمن بن علی (1)، صفةالصّفوه، ج 4، دار الکتب العلمیّة، بیروت 1409 ق.
ـــــــــ (2)، بحر الدّموع، دار الصّحابة للتّراث، مصر، طنطا 1412 ق/ 1992.
ـــــــــ (3)، المنتظم فی تواریخ الملوک و الأمم، ج 6 و 8، با مقدّمۀ سهیل زکّار، دار الفکر، بیروت 1416 ق.
ـــــــــ (4)، تلبیس ابلیس، دار ابن‌خلدون، اسکندریه بی‌تا.
ابن‌العدیم، کمال‌الدّین عُمَر بن احمد، بُغیةالطّلب فی تاریخ حلب، ج 1 و 10، تحقیق سهیل زکّار، دارالفکر، بیروت بی‌تا.
ابن‌عساکر، علی بن حسن، تاریخ مدینة دمشق، ج 66 و 67، مصحّح علی شیری، دارالفکر، بیروت 1415 ق.
ابوالفضل میبدی، کشف‌الأسرار و عُدّة‌الأبرار، تصحیح علی‌اصغر حکمت، ج 7، امیرکبیر، تهران 1371.
ابوالقاسم القشیری (1)، ترجمهٔ رسالهٔ قشیریّه، ترجمهٔ ابوعلی حسن بن احمد عثمانی، تصحیح بدیع‌الزّمان فروزانفر، علمی و فرهنگی، تهران 1381.
ـــــــــ (2)، الرّسالة القشیریّة، وضع حواشیه خلیل المنصور، دار الکتب العلمیة، بیروت 1422 ق/ 2001.
ابونعیم اصفهانی، حِلیة الأولیاء، ج 10، دار الکتب العلمیّة، بیروت 1409.
ابونصر سرّاج طوسی، اللّمع فی التّصوّف، تصحیح نیکلسون، مطبعهٔ بریل، لیدن 1914.
ابوالقاسم هبةاللّه بن الحسن الطبری اللالکائی، کرامات اولیاءاللّه (جلد نهم کتاب شرح اصول اعتقاد اهل السّنة و الجماعة)، تحقیق احمد بن السّعد الغامدی، دارالطّیبة، ریاض 1415 ق.
خواجه عبداللّه انصاری، مجموعهٔ رسائل، تصحیح محمّد سَرور مولایی، توس، تهران 1372.
دهخدا، علی‌اکبر، لغت‌نامه، روزنه، تهران 1372.
سپهسالار، فریدون، رسالۀ سپهسالار، تصحیح محمد افشین‌وفایی، سخن، تهران 1385.
شیمل، آنه ماری، شکوهِ شمس، ترجمهٔ حسن لاهوتی، علمی و فرهنگی، تهران 1375.
عزّالدّین محمود کاشانی، مصباح الهدایة و مفتاح الکفایه، تصحیح جلال‌الدّین همایی، هما، تهران 1388.
عطّار نیشابوری، فریدالدّین، تذکرة‌الأولیاء، تصحیح محمّد استعلامی، زوّار، چاپ سیزدهم، تهران 1382.
فروزانفر، بدیع‌الزّمان (1)، زندگی مولانا جلال‌الدّین محمّد، زوّار، تهران 1361.
ـــــــــ (2)، مآخذ قصص و تمثیلات مثنوی، امیرکبیر، چاپ سوم، تهران 1362.
ـــــــــ (3)، احادیث و قصص مثنوی، تنظیم حسین داودی، امیرکبیر، تهران 1381.
ابوبکر الکلاباذی، التّعرف لمذهبِ أهلِ التّصوّف، تصحیح عبدالحلیم محمود و طه عبدالباقی سرور، [بی‌نا]، قاهره 1960 م.
لسترنج، گای، جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی، ترجمهٔ محمود عرفان، علمی و فرهنگی، چاپ دوم، تهران 1364.
موفق‌الدّین عبّاس، مرشد الزّوّار إلی قبور الأبرار، تصحیح محمّد فتحی ابوبکر، ج 1، دار المصریّة اللّبنانیّة، قاهره 1415 ق.
مولوی، جلال‌الدّین محمّد، مثنوی معنوی، تصحیح عبدالکریم سروش، ج 1، علمی و فرهنگی، چاپ نهم، تهران 1386.
نیکلسون، رینولد الین، شرح مثنوی معنوی مولوی، ترجمهٔ حسن لاهوتی، ج 4، علمی و فرهنگی، تهران 1378.
هُجْویری، علی بن عثمان، کشف‌المحجوب، تصحیح ژوکوفسکی، طهوری، تهران 1378.
یاقوت حَمَوی، مُعجَم‌البلدان، تصحیح فرید عبدالعزیز الجندی، ج 2 و 5، دار الکتب العلمیّه، بیروت 1410 ق/ 1990.
Volume 22, Issue 2 - Serial Number 86
Nameh Farhangestan (Literary research)
Spring 2023
Pages 118-138

  • Receive Date 23 June 2021
  • Accept Date 02 October 2023