Namaeh Farhangistan

Namaeh Farhangistan

Strengthening the mystical discourse with artistic questions in Ayatollah Khomeini's poems

Document Type : Original Article

Authors
1 دانشجوی گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد بناب، دانشگاه آزاد اسلامی، بناب، ایران.
2 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد بناب، دانشگاه آزاد اسلامی، بناب، ایران
3 Associate Professor of Persian Language and Literature, Bonab Branch, Islamic Azad University, Bonab, Iran
10.22034/nf.2026.480476.1339
Abstract
کنکاش در انواع سؤال‌های بلاغی و طبقه‌بندی و نقد آن‌ها، در پژوهش‌های تحلیل گفتمانی از اهمیت بسیاری برخوردار است. سخن‌وران و اندیشمندان حوزه‌های مختلف علم و تفکر، در تبیین و تحلیل منظورهای گفتمانی خود از انواع سوالات بلاغی بهره برده‌اند. آیت‌الله خمینی، جز فقاهت دینی و زعامت سیاسی، با زبان شعر نیز به تفسیر و تحلیل اندیشه‌های عرفانی-قرآنی پرداخته است و هنرمندانه در لباس سوالات بلاغی، منظرهای گفتمانی و اندیشگانی خود را بازتاب داده است. مسئلۀ اصلی تحقیق حاضر، مطالعه در انواع سؤالات موجود در اشعار این متفکر بزرگ فقید و تحلیل و طبقه‌بندی آن، به جهت القای معانی ثانوی و گفتمانی بوده است. در این تحقیق که به روش تحقیق ترکیبی (توصیفی- آماری و استدلالی) انجام شد، به این نتایج دست یافتیم: انواع سوالات بلاغی با معانی ثانویۀ اظهاری و اخباری، تقریر و تاکید، نفی و انکار، اعتراض، بث‌الشکوی، مبالغه، تجاهل‌العارف، تمنی و ترجی (آرزو) و استبعاد از بسامد بیشتری در دیوان شعری آیت‌الله خمینی برخورداراست. سوالات بلاغی برای تبیین، تاکید و تقویت مبانی اصلی گفتمان عرفانی شعر ایشان، به‌ویژه: تجلّی معنای عظیم و شهودی عشق، جنبه‌های تعلیمی-حکمی عرفان، جنبه‌های انتقادی و اصلاحی گفتمان عرفانی استفاده شده است و به‌خوبی توانسته است عهده‌دار نقش‌های گوناگون هنری و گقتمانی و ارزش ساختاری خود باشد.
Keywords

Subjects



Articles in Press, Accepted Manuscript
Available Online from 22 November 2025

  • Receive Date 28 September 2024
  • Revise Date 12 November 2024
  • Accept Date 11 February 2025