نامه فرهنگستان

نامه فرهنگستان

نقش متقابل معشوق ـ مادر از منظر جامعه‌شناسی فمینیستی: مطالعه موردی رمان‌های عادت می‌کنیم زویا پیرزاد و نه فرشته و نه قدیس ایوان کلیما

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار گروه زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه تربیت مدرس
2 دانشجوی کارشناسی ارشد زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه تربیت مدرس
چکیده
یکی از اصلی‏ترین ویژگی‌های ادبیات معاصر پیوند محکم با جامعه و بازتاب دغدغه‏های مشترک انسانی در بستر آثار ادبی است. از میان انواع ادبی، رمان بیش از سایر ژانرها قابلیت و ظرفیت انعکاس این مضامین را دارد. با توجه به شباهت‏های بسیار در روایت رمان عادت می‏کنیم زویا پیرزاد با جهت‌گیری فمینیستی نویسنده و نه فرشته نه قدیس ایوان کلیما، نویسندۀ چک، این دو اثر در این مقاله از منظر جامعه‌شناسی فمینیستی مورد بررسی تطبیقی قرار گرفته‌اند. چالش‏های فکری شخصیت‏های رمان و موضع‏گیری آنان در قبال وجود یا نبود تعارض در نقش مادری و معشوقی زنان مسئلۀ اصلی این پژوهش است. تحلیل‌ها نشان می‌دهد از منظر جامعه‌شناسی فمینیستی، تصویر ارائه‌شده از زنان در این رمان‌ها بیانگر اندیشة آرمانی نویسندگان و در تقابل با حقایق جامعه‏ای است که در آن زندگی می‏کنند.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Examining the Bipartite Role of Beloved-Mother from a Feminist Sociology Perspective Case Study: We Will Get Used to It by Zoya Pirzad and No Saints or Angels by Ivan Klíma

چکیده English

One of the main features of contemporary literature is its strong connection with society and the reflection of common human concerns in the context of literary works. Among literary genres, novels have this capacity the most. In this paper, two novels are examined comparatively from a feminist sociology perspective, as they share many similarities in their narratives: We Will Get Used to It by Zoya Pirzad, whose author has a feminist orientation, and No Saints or Angels by Ivan Klíma, the Czech author. The paper focuses on the intellectual challenges of the novel’s characters and the existence or absence of conflict in their attitudes towards their roles as mother and beloved. The study reveals that from a feminist sociology perspective, the image of women in these novels reflects the idealistic thoughts of the authors and contrasts with the realities of the society in which they live.

کلیدواژه‌ها English

Comparative literature
novel
feminist sociology
Zoya Pirzad
Ivan Klíma
آبوت، پاملا و کلر والاس. جامعه‌شناسی زنان. ترجمة منیژه نجم عراقی. چ 12. تهران: نی، 1395.
برتنس، هانس. مبانی نظریة ادبی. ترجمة محمدرضا ابوالقاسمی. تهران: ماهی، 1384.
بل، کوئینتن. زندگی‌نامة ویرجینیا وولف. ترجمة سهیلا بسکی. تهران: روشنگران، 1369.
پیرزاد، زویا. عادت می‌کنیم. تهران: مرکز، 1398.
دوراس، مارگریت. مدراتو کانتابیله. ترجمة رضا سید حسینی. تهران: زمان، 1352.
روتلیج. فمینیسم و دانش‌های فمینیستی. ترجمة عباس یزدانی و بهروز جندقی. قم: دفتر مطالعات و تحقیقات زنان، 1382.
ژنس، دومینیک. رمان‌های کلیدی جهان. ترجمة محمد مجلسی. چ 4. تهران: دنیای نو، 1390.
سراج، سیدعلی. گفتمان زنانه: روند تکوین گفتمان زنانه در آثار نویسندگان زن ایرانی. تهران: روشنگران و مطالعات زنان، 1394.
کلیما، ایوان. روح پراگ. ترجمة خشایار دیهیمی. چ 5. تهران: نی، 1392.
_______ . نه فرشته نه قدیس. ترجمة فروغ پوریاوری. تهران: نشر آگه، 1394.
مایلز، رزالیند. زنان و رمان. ترجمة علی آذرنگ. تهران: مطالعات زنان، 1380.
ویلفرد، ریک. مقدمه‌ای بر ایدئولوژی‌های سیاسی. ترجمة محمد قائد. چ 2. تهران: مرکز، 1385.