نامه فرهنگستان

نامه فرهنگستان

گذار به اسطوره و بازتعریف مفهوم قهرمان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانشجوی دکتری زبان و ادبیّات فرانسه، دانشگاه تهران
چکیده
اسطوره پیوندی ناگسستنی با ادبیات دارد و قرن‍هاست که خود را در دل آثار بزرگ ادبی جای داده است. سال‍هاست که پژوهشگران حوزه‍های مختلف نظیر ادبیات، فلسفه، زبان‍شناسی و مردم‍شناسی به مطالعۀ اساطیر علاقه نشان می‍دهند و آثار مهمی در این حیطه گردآورده‍اند. یکی از سویه‌های ادبیات تطبیقی نیز بررسی و تحلیل نحوۀ حضور اساطیر کهن در آثار مختلف ادبی است. اساطیری که قرن‍ها به صورت شفاهی در قلب فرهنگ عامه حضور داشته‌اند جای خود را در ادبیات نیز باز کردند و نویسندگان و شاعران، در طول تاریخ، بنا به درک و مقاصد خویش، به بهره‍گیری از این میراث روی آوردند. در این مقاله، تلاش بر آن است که با بررسی دو نمایشنامۀ مگسها از ژان پل سارتر و شب هزار و یکم از بهرام بیضایی، نگاه جدید این دو نویسنده به اساطیر کهن را مطالعه کنیم. از سوی دیگر، قصد داریم نشان دهیم که مفهوم قهرمان در خلال بازخوانی این نمایشنامه‍نویسان از اساطیر باستانی چه شکلی به خود گرفته است و وجوه اشتراک و افتراق تصویر جدید قهرمان در این دو اثر را بر‍خواهیم شمرد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Returning to Myth and Redefining the Concept of Hero

چکیده English

Myth has been inextricably tied to literature and placed at the heart of many great literary works for centuries. Researchers in various fields of humanities such as literature, philosophy, linguistics, and anthropology are interested in mythology. Also, comparative literature analyzes the presence of ancient myths in literary works. Myths having been presented orally by the popular culture for centuries and adapted by writers and poets according to their own perceptions and intentions. This paper studies the new look of two playwrights on ancient myths in their plays: The Flies by Jean-Paul Sartre and The One Thousand and First Night by Bahram Beyzaie. The study reveals that the concept of “hero” has changed through rereading ancient myths by these two playwrights. In conclusion, the similarities and differences between the new images of the hero in these two works have been comparatively examined.

کلیدواژه‌ها English

Comparative literature
myth
hero
rereading
Beyzaie
Sartre
بیضایی، بهرام. شب هزار و یکم. تهران: روشنگران و مطالعات زنان، 1395.
بیضایی، بهرام، هزار افسان کجاست؟. چاپ چهارم، تهران: انتشارات روشنگران و مطالعات زنان، 1395.
سارتر، ژان پل. در دفاع از روشنفکران. ترجمۀ رضا سیدحسینی. تهران: نیلوفر، 1391.
گادامر، هانس گئورگ. «میتوس و لوگوس». ترجمۀ فریده فرنودفر. کتاب ماه فلسفه. 1/12 (شهریور 1387): 100-102.
گادامر، هانس گئورگ. «اسطوره و خرد». ترجمۀ فریده فرنودفر. کتاب ماه فلسفه. 4/40 (دی 1389): 90-94.
گویار، ماریوس فرانسوا، ادبیات تطبیقی. ترجمه و تکملۀ دکتر علی اکبر خان محمدی. تهران: انتشارات پاژنگ، 1374.
نجفی، ابوالحسن، «ادبیات تطبیقی چیست؟»، ماهنامۀ آموزش و پرورش، 7/41 (فروردین 1351): 435-448.
Barthes, Roland. Mythologies. Paris: Éditions du Seuil, 1957.
Brunel, Pierre, Chevrel, Yves. Précis de la littérature comparée. Paris : P.U.F, 1989.
Hamon, Philippe. Texte et idéologie. Paris: P.U.F, 1984.
Pageaux, Daniel-Henri. La littérature générale et comparée. Paris: Armand Colin, 1994.
Sartre, Jean-Paul. Huis clos suivi de Les mouches. Paris : Éditions Gallimard, 1947.