نامه فرهنگستان

نامه فرهنگستان

ذیلی بر معنی واژه‌های عروس و حاجب در فرهنگ بزرگ سخن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
چکیده
در این جستار معنیِ دو واژﮤ عروس و حاجب در دو ترکیبِ کشتیِ عروس و حاجبِ خورشید در فرهنگ بزرگ سخن بررسی شده‌است. این دو ترکیب در تاریخ بیهقی و غزلیّات شمس نیز آمده و در این مقاله با ذکر چند شاهد دیگر و با آوردن دلیل‌ها و شاهدهایی، یکی دیگر از معنی‌های این دو واژه به‌دست داده شده‌است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

A Footnote on the Meanings of the Words “ʿArūs” and “Ḥāǰeb” in Farhang-e Bozorg-e Sokhan

نویسنده English

Hadi Akbarzadeh
Assistant Professor, Department of Persian Language and Literature, Farhangian University
چکیده English

This article examines the meanings of the words “ʿarūs” and “ḥāǰeb” in the contexts of “kaštī-ye ʿarūs” and “ḥāǰeb-e xoršīd” in Farhang-e Bozorg-e Sokhan. These compounds are attested in Tārīx-e Bayhaqī and Dīvān-e Šams. By presenting additional evidence and providing reasons and observations, this study reveals another meaning of these two words.

کلیدواژه‌ها English

ʿArūs
ḥāǰeb
kaštī-ye ʿarūs
ḥāǰeb-e xoršīd
Farhang-e Bozorg-e Sokhan
ابوطاهر محمّدبن علی‌بن موسی الطرسوسی، داراب‌نامۀ طرسوسی، به کوشش ذبیح‌الله صفا، تهران، علمی و فرهنگی، ۱۳۸۹.
اسدیان، محمّد، واژه‌نامۀ گویش نصیرآباد، دانشگاه پیام نور فریمان، به راهنمایی محسن صادقی، ۱۳۹۹.
انوری، حسن، فرهنگ بزرگ سخن، تهران، سخن، ۱۳۸۱.
بیهقی، ابوالفضل محمّدبن حسین، تاریخ بیهقی، به کوشش علی‌اکبر فیاض، مشهد، دانشگاه فردوسی.
بیهقی، ابوالفضل محمّدبن حسین، تاریخ بیهقی، به کوشش محمدجعفر یاحقّی و مهدی سیّدی، تهران، سخن.
جمال‌الدین عبدالرزاق اصفهانی، دیوان، به تصحیح وحید دستگردی، تهران، نگاه، ۱۳۹۰.
دی‍وان‌ ق‍ی‍س‌ ب‍ن‌ ال‍خ‍طی‍م‌، ع‍ن‌ اب‍ن‌ ال‍س‍ک‍ی‍ت‌ و غ‍یره‌؛ ح‍ق‍قه‌ و ع‍لق‌ ع‍ل‍یه‌ ن‍اص‍رال‍دی‍ن‌ الاس‍د، قاه‍ره، م‍ک‍ت‍بة دارال‍ع‍روب‍ه، ۱۹۶۲ = ۱۳۴۱.
ذاکرالحسینی، محسن، «کشتی عروس»، مجلۀ نامۀ فرهنگستان، شمارﮤ ۱۵، صفحه‌های ۳۲ـ۳۶.
محمّدباقر المجلسی، بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار علیهم السّلام، بیروت، داراحیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ هجری.
محمّدبن محمّد مرتضی زیبدی، تاج العروس من جواهر القاموس، محقّق: علی شیری، دارالفکر، بیروت، لبنان، ۱۴۱۴.
منوچهری دامغانی، دیوان، به کوشش محمّد دبیرسیاقی، زوّار، تهران، ۱۳۵۶.
مولوی، جلال‌الدّین محمّد بلخی، غزلیّات شمس تبریز، به کوشش محمّدرضا شفیعی کدکنی، تهران، سخن، ۱۳۸۷.
مهدوی دامغانی، احمد، حاصل اوقات (مجموعه‌ای از مقالات استاد احمد مهدوی دامغانی)، به کوشش سید علی‌محمّد سجادی، تهران، سروش، ۱۳۸۱.
نظامی عروضی، چهار مقاله، به کوشش محمد معین، تهران.
دوره 23، شماره 2 - شماره پیاپی 90
نامه فرهنگستان (فرهنگ‌نویسی)
خرداد و تیر 1403
صفحه 97-104

  • تاریخ دریافت 27 اسفند 1399
  • تاریخ بازنگری 11 تیر 1403
  • تاریخ پذیرش 16 آبان 1400