نامه فرهنگستان

نامه فرهنگستان

بررسی تطبیقی نمادهای حیوانی و گیاهی در شعر کودک و نوجوان فارسی و کُردی

نویسندگان
1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه ایلام
2 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه ایلام
چکیده
یکی از هنری‌ترین جلوه‌های خیال و تصویرسازی و همچنین تعمیق شعر بهره‌گیری از عنصر نماد است. نماد شکافندۀ لایه‌های ظاهری کلمه و عبارات، بازتاب دهندۀ معانی پنهان آن و همچنین نشانگر  استعداد واژه‌ها در نمایش تصاویر ذهنی‌ است و در شعر کودک و نوجوان نیز منجر به تأمل، اندیشیدن و ادبیّت کودکانه می‌شود اما از آنجا که دنیای ذهن مخاطبان کودک و توان درک آنان محدود است، شایسته‌است نمادهای شعرشان نیز ساده و سطحی انتخاب شود. مقالۀ حاضر بر آن است تا به مقایسه و تطبیق نمادهای گیاهی و حیوانی در شعر کودک و نوجوان فارسی و کُردی بپردازد و پاسخی برای این پرسش‌ها بیابد: 1) آیا شعر کودک و نوجوان فارسی و کُردی در به کارگیری نمادهای حیوانی و گیاهی وجه اشتراکی دارند؟ 2) آیا بسامد استفاده از نمادهای حیوانی و گیاهی در شعر کودک و نوجوان فارسی و کردی به یک اندازه است؟ یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که  بسامد نماد در شعر کودک و نوجوان کردی بیش از شعر فارسی ا‌ست؛ همچنین فراوانی نمادهای حیوانی در شعر هر دو زبان از نمادهای گیاهی بیشتر است و دیگر این‌که بسامد حیوانات نمادین در شعر کودک و نوجوان فارسی بیشتر پرندگان و در شعر کودک کُردی پستانداران هستند.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

A Comparative Study on Animal and Plant Symbols in Persian and Kurdish Children Poetry

نویسندگان English

Alireza Shohani 1
Alireza Asadi 1
Mehdi Ahmadikhah 2
1 Assistant Professor, Persian language and Literature, Ilam University
2 PhD Candidate, Persian Language and Literature, Ilam University
چکیده English

One of the artistic manifestations of imagination, which helps in deepening poetry is the literary device of symbolism. Symbols pull apart the superficial layers of the words, reflect their hidden meanings, and reveal their capacity in conveying mental images. In children’s poetry, symbolism carries out the same prominent role, but since the mental world of the audience and their understanding are limited, the symbols must be chosen as simple as possible. This paper aims to compare plant and animal symbols and their frequency in Persian and Kurdish children’s poetry. Findings show that the frequency of employing symbols in Kurdish children’s poetry is higher than in Persian. Animal symbols in the children’s poetry of both languages are more than plant symbols. Moreover, the most used symbolic animals in Persian children’s poems are birds, whereas in Kurdish are mammals.

کلیدواژه‌ها English

Symbol
children’s poetry
animal
plant
Kurdish literature
ابراهیمی، مظهر. که‌وی سه‌رشاخ، مریشکی ناو باخ. سنندج: علمی کالج، 1393.
احترامی، منوچهر. خرس و کوزة عسل. تهران: کتاب‌های لاک‌پشت، 1365.
ارمغان، علی و همکاران. «شبکه‌های نمادین در شعر نوجوان بیوک ملکی». پژوهش‌های ادبی. 13/54 (زمستان 1395): 9-30.
پورنامداریان، تقی. رمز و داستان‌های رمزی در ادب فارسی. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1375.
خورانی، میثم. میوشلی میوشان. ایلام: ناشر مؤلف، 1396.
رحماندوست، مصطفی. صد دانه یاقوت. تهران: محراب قلم، 1368.
ــــــ . قصة ابر و باران. تهران: سورة مهر، 1395.
ستاوند، زهرا. که‌ر نه‌زان. ارومیه: ناشر مولف، 1394.
سلاجقه، پروین. از این باغ شرقی. چ2. تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، 1387.
شاملو، احمد. خروس زری، پیرهن پری.  چ2. تهران: سازمان انتشاراتی و فرهنگی ابتکار، 1364.
صرفی، محمدرضا و فاطمه هدایتی. «نماد و نقش‌مایه‌های نمادین در داستان‌های کودک و نوجوان دفاع مقدس». ادبیات پایداری. 4/8 (پاییز و زمستان 1392): 73-89.
صفربیگی، جلیل. دبستان ترانه. ایلام: زانا، 1397.
فولادی، علیرضا. زبان عرفان.  چ3. تهران: سخن، 1389.
کرمی، حمزه. منال 2: مجموعة اشعار شاعران برگزیدة جشنوارة شعر کودک کردی منال. ایلام: باشور، 1392.
کشاورز، ناصر. مثل یه بلبل کوچولو. تهران: پیدایش، 1393.
ــــــ . کی بود؟ کی بود؟ مداد بود. چ3. مشهد: به‌نشر، 1395.
گشبین، مرسوم. هه‌نگ و هه‌نگوین. سنندج: تافگه، 1393.
محرمی، رامین  و دیگران. «بررسی تنوع نماد در اشعار کودکانة جعفر ابراهیمی». بلاغت کاربردی و نقد ادبی. 2/1 (بهار و تابستان 1395): 11-24.
محمدی، مجید. ریوی ته‌وبه کار. سنندج: ریبین، 1393.
محمدیان، علیرضا. ماسی خانم. سنندج: ناشر مؤلف، 1379.
مرادی نصاری، محمد. منال1: مجموعة اشعار شاعران برگزیدۀ جشنوارۀ شعر کودک کردی منال. ایلام: باشور، 1392.
مزینانی، محمدکاظم. صندلی‌ها خسته‌اند.  چ3. تهران: وزارت آموزش و پرورش، موسسة فرهنگ منادی تربیت، 1388.
موزونی، رضا. میمگه جاروبرقی. کرمانشاه: ناشر مؤلف، 1383.
مهاجرانی، محمد. پرچم زیبای ایران. قم: بهار دل‌ها، 1396.
نیما یوشیج. دربارة شعر و شاعری: از مجموعة آثار نیما یوشیج. گردآوری، نسخه‌برداری و تدوین: سیروس طاهباز. تهران: دفترهای زمانه، 1368.

  • تاریخ دریافت 27 مرداد 1403