نامه فرهنگستان

نامه فرهنگستان

نکاتی تازه‌ از دیوان خاقانی شروانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
10.22034/nf.2026.570522.1505
چکیده
در این مقاله به بحث دربارۀ برخی تعبیرات و ترکیبات مبهم و بحث‌برانگیز در دیوان خاقانی پرداخته، و با بررسی ضبط نسخه‌های کهن دیوان، نشان می‌دهیم که ابهامات و دشواری‌های اغلب موارد بررسی‌شده، نه حاصل تعقید در کلام خاقانی، بلکه ناشی از ضبط‌های نااصیل و تحریف‌شده‌ای‌است که از طریق برخی نسخه‌ها، به چاپ‌های دیوان راه یافته است. توجه به ضبط‌های اهم و اقدم نسخه‌های دیوان، صورت صحیح و معنای و دقیق عبارات را به ما نشان می‌دهد، و تصویر واضح‌تری از طرز خاقانی در شعر آن‌گونه که به‌حقیقت بوده، در اختیار ما قرار می‌دهد. به‌عبارت دیگر، ما در این مقاله برخی مزایای متن‌شناختی نسخه‌هایی کهن از دیوان خاقانی را بازمی‌نماییم که تاکنون در چاپ‌های موجود مورد رجوع مصححان نبوده -خاصّه با تأکید بر نسخۀ بسیار مهم کتابخانۀ لالااسماعیل به‌شمارۀ 439- و همچنین، بر ضرورت توجه به ضبط‌های این نسخه‌ها به‌منظور رسیدن به ضبط‌هایی قابل‌اعتماد از متن دیوان تأکید می‌کنیم. افزون‌براین، در اثنای بحث به برخی نکات در سبک شعر خاقانی نیز اشاره می‌کنیم.

به‌عبارت دیگر، ما در این مقاله برخی مزایای متن‌شناختی نسخه‌هایی کهن از دیوان خاقانی را بازمی‌نماییم که تاکنون در چاپ‌های موجود مورد رجوع مصححان نبوده -خاصّه با تأکید بر نسخۀ بسیار مهم کتابخانۀ لالااسماعیل به‌شمارۀ 439- و همچنین، بر ضرورت توجه به ضبط‌های این نسخه‌ها به‌منظور رسیدن به ضبط‌هایی قابل‌اعتماد از متن دیوان تأکید می‌کنیم. افزون‌براین، در اثنای بحث به برخی نکات در سبک شعر خاقانی نیز اشاره می‌کنیم.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Remarks on Divān of Khāqāni Sharvāni

چکیده English

Abstract: this paper deals with some ambiguous and controversial phrases in Divān of Khāqāni. According to the variant readings in early manuscripts of the Divān, it is shown that the under-discussion phrases have been recorded in the modern editions of the Divān with corrupted forms stemming from a few manuscripts, while the earliest manuscripts of the Divān guide us to the correct and original forms composed by Khāqāni. In other words, in this paper, some of the textual-critical advantages of the early manuscripts of Divān of Khāqāni not consulted in earlier editions, are shown with an emphasis on the very important manuscript no. 439 at Lala Ismail library, and some remarks on Khāqāni’s poetic style are provided as well. The early manuscripts of the Divān may allow us to have the most-authentic form of Khāqāni’s Divān, to understand the precise meaning of many hitherto ambiguous phrases, and to have a clearer picture of Khāqāni's true poetic style.

The early manuscripts of the Divān may allow us to have the most-authentic form of Khāqāni’s Divān, to understand the precise meaning of many hitherto ambiguous phrases, and to have a clearer picture of Khāqāni's true poetic style.

Keywords: Khāqāni Sharvani, codicology, textual criticism, Lala Ismail manuscript, stylistics

کلیدواژه‌ها English

Khāqāni Sharvani
codicology
textual criticism
Lala Ismail manuscript
stylistics

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 08 بهمن 1404

  • تاریخ دریافت 14 دی 1404
  • تاریخ بازنگری 01 بهمن 1404
  • تاریخ پذیرش 08 بهمن 1404