نامه فرهنگستان

نامه فرهنگستان

روان‌شناسی رنگ در شعر مقاومت افغانستان براساس نظر یّهء ماکس لوشر (مطالعۀ موردی اشعار عبدالقهّار عاصی)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیّات فارسی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی‌ره، قزوین، ایران
2 استادیار گروه زبان و ادبیّات فارسی نویسندۀ مسئول، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی‌ره، قزوین، ایران
چکیده
تحوّلات ادبیّات معاصر فارسی در افغانستان بازتاب‌دهندۀ اوضاع اجتماعی‌ـ‌ سیاسی و بیانگر ضرورت‌های فرهنگیِ نوین و گرایش‌های تجدّدخواهانه و، همچنین، زمینه‌ساز شکل‌گیری جریان‌های شعری ‌متفاوتی شده‌است که هریک، برمبنای اندیشه‌های آرمان‌گرایانۀ خود، این مضامین را بازتاب می‌دهند. کاربرد متفاوت رنگ در اشعار شاعران افغانستان نیز در انعکاس عواطف و اعتقادات و اندیشه‌های فردی و اجتماعی و سیاسیِ آنان نقشی مهم دارد. ازآنجاکه انتخاب هر رنگی نشان‌دهندۀ شخصیّت عاطفی و معنوی و وضعیّت و حالات روانی فردِ انتخاب‌کننده است، به‌مدد «آزمون رنگ/ روان‌شناسی رنگ» ماکس لوشر، می‌توان دلایل ترجیح هر کس را در انتخاب رنگ‌ها بررسی و وضعیّت روحی‌‌ـ‌ روانیِ او را تحلیل کرد. شاعران جریان‌های گوناگون شعری نیز از رنگ‌ها به‌مثابۀ ابزاری برای تحقّق اهداف سیاسی‌ـ ‌اجتماعیِ خویش بهره برده‌اند؛ از آن جمله است شاعران جریان شعر مقاومت ــ ‌از سرآمدترین جریان‌های شعر معاصر افغانستان ‌ــ که در بیان افکارِ خود از طیف رنگ‌های متفاوت بهره گرفته‌اند. رنگ‌ها، در اشعار قهّار عاصی (از برجسته‌ترین شاعران جریان مقاومت افغانستان)، نیز کاربردی فراوان دارد. بررسی کارکرد هشت رنگِ کاربردی در اشعار قهّار عاصی، به‌شیوۀ توصیفی‌ـ‌تحلیلی، حاکی از آن است که رنگ سرخ بسامدی معنادار دارد و دلیلی است بر گرایش شاعر به مفاهیم شهادت و قیام و مبارزه. همچنین، فراوانی بسامد رنگ سبز از تمایل شاعر به اصلاح وضعیّت موجود جامعه و امید به زندگیِ بهتر حکایت دارد. بنابراین، خوانش روشمند شعر مقاومت افغانستان، براساس نظریّۀ لوشر، می‌تواند ما را به شناخت جامع و دقیق افکار و شخصیّت شاعران و لایه‌های پنهان شعر معاصرِ افغانستان رهنمون سازد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

The Psychology of Color in Afghan Resistance Poetry Based on Max Luscher's Theory (A Case Study of the Poems of Abdul Qahhar Asi)

نویسندگان English

Shafiullah Salik 1
mahsa Rone 2
1 PhD student of Persian language and literature, Imam Khomeinireh International University, Qazvin, Iran
2 Assistant Professor of Persian Language and Literature Department, Author in charge, Imam Khomeinireh International University, Qazvin, Iran
چکیده English

The developments in contemporary Persian literature in Afghanistan reflect the social-political conditions and represent the cultural necessities of the modern era, as well as the tendencies toward modernization. Moreover, these developments have paved the way for the emergence of different poetic movements, each of which, based on its idealistic thoughts, reflects these themes. The diverse use of color in the poetry of Afghanistan poets also plays an important role in reflecting their individual, social, and political emotions, beliefs, and thoughts. Since the choice of each color reflects the emotional, spiritual character, as well as the psychological state of the person making the choice, the "Color Test/ Psychology of Color" by Max Luscher allows for an analysis of the reasons behind an individual's color preferences and provides insights into their mental and emotional state. Poets from various poetic movements have also used colors as a tool to achieve their political and social goals. Among them are the poets of the Resistance Poetry Movement -one of the most prominent movements in contemporary Afghan poetry- who have employed a range of colors to express their ideas. Colors also play a significant role in the poetry of Qahhar Asi (one of the most prominent poets of the Afghan Resistance Movement). An analysis of the use of eight colors in his poetry, conducted through a descriptive-analytical approach, reveals that the red color has a meaningful frequency, symbolizing the poet's inclination towards the concepts of martyrdom, uprising, and struggle. Additionally, the frequent use of the green color reflects the poet's desire for social reform and hope for a better life. Therefore, a systematic reading of Afghan resistance poetry based on Luscher's theory can guide us toward a comprehensive and accurate understanding of the thoughts, personalities of the poets, and the hidden layers of contemporary Afghan poetry.

کلیدواژه‌ها English

Afghan Resistance Poetry
Psychology of Color
Qahhar Asi
Max Luscher
آیت‌اللّهی، حبیب‌اللّه، مبانی نظری هنرهای تجسّمی، سمت، چاپ پانزدهم، تهران 1399.
اسماعیل‌پور، ابوالقاسم، اسطوره، بیان نمادین، سروش، چاپ دوم، تهران 1387.
اکبری، منوچهر و حسن فضائلی، «تأثیرات سیاسی و اجتماعی دورۀ کمونیستی بر ادبیّات معاصر فارسی دری افغانستان»، پژوهش‌های ادبی، دورۀ دوم، ش 7، بهار 1384، ص 61-82.
انوشه، حسن و حفیظ‌اللّه شریعتی، افغانستان در غربت (زندگی‌نامه و نمونه‌سروده‌های شاعران تبعیدی افغانستان)، نسیم بخارا، تهران 1382.
ایتن، یوهانس، کتاب رنگ، ترجمۀ محمّدحسین حلیمی، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، تهران 1367.
باسانو، مری، شفا با کمک موسیقی و رنگ، ترجمۀ آذر عمرانی‌گرگری، ارسباران، تهران 1383.
بصیری، محمّدصادق، سیر تحلیلی شعر مقاومت در ادبیّات فارسی (از آغاز تا عصر پهلوی)، ج 1، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان 1388.
پرتونادری، نصراللّه، شعر پایداری و چگونگی آن در افغانستان، سعید، کابل 1399.
پورنامداریان، تقی، سفر در مه (تأمّلی در شعر احمد شاملو)، نگاه، تهران 1381.
خواجه‌پور، میلاد و دیگران، رنگ: روان‌شناسی زندگی، سبزان، چاپ دوم، تهران 1391.
دی، جاناتان و لسلی تایلور، روان‌شناسی رنگ (رنگ‌درمانی)، ترجمۀ مهدی گنجی، ساوالان، تهران 1387.
سان، هوارد و دورتی سان، زندگی با رنگ (روان‌شناسی و درمان با رنگ‌ها)، ترجمۀ نغمه صفّاریان‌پور، مؤسّسۀ‌ ف‍ره‍ن‍گ‍ی‌ان‍ت‍ش‍ارات‍ی‌ ح‍ک‍ای‍ت‌، چاپ دوم، تهران 1379.
شجاعی، حیدر، نمادشناسی تطبیقی (5) (رنگ‌ها، اعداد، اشکال، ...)، شهر پدرام، تهران 1396.
عاصی، عبدالقهّار، کلّیّات قهّار عاصی، تدوین و مقابله و تصحیح و مقدّمۀ احمد معروف کبیری، بدخشان، مشهد 1392.
علوی‌مقدّم، مهیار و سوسن پورشهرام، «کاربرد نظریّۀ "روان‌شناسی رنگ" ماکس لوشر در نقد و تحلیل شعر فروغ فرّخزاد»، پژوهش‌های زبان و ادبیّات فارسی، سال چهل و ششم (دورۀ جدید)، ش 2 (پیاپی 6)، تابستان 1389، ص 83-94.
فرج‌نژاد فرهنگ، زهرا، «روان‌شناسیِ رنگ در اشعار هوشنگ ابتهاج براساس آزمایش ماکس لوشر»، بهارستان سخن (ادبیّات فارسی)، سال سیزدهم، ش 31، بهار 1395، ص 155-180.
قائمی، مرتضی و مجید صمدی، «بررسی کاربرد رنگ‌ها در تصویرپردازی محمود درویش از مقاومت فلسطین»، نشریّۀ ادبیّات پایداری، سال اوّل، ش 2، بهار 1389، ص 261-287.
قاسم‌زاده، سیّدعلی و ناصر نیکوبخت، «روان‌شناسی رنگ در اشعار سهراب سپهری»، پژوهش‌های ادبی، سال اوّل، ش 2، پاییز و زمستان 1382، ص 145-156.
قاسمی، ریحانه، رنگ: فرمانروای فرهنگ، دارالعلم، قم 1389.
قویم، عبدالقیّوم، مروری بر ادبیّات معاصر دری (از 1259 تا 1380 ش)، سعید، چاپ دوم، کابل 1387.
کبیری، احمد معروف، «مقدّمه» بر کلّیّات قهّار عاصی عاصی.
لوشر، ماکس، روان‌شناسی رنگ‌ها (با آزمایش انتخاب رنگ، شخصیّت خود را بهتر بشناسید)، ترجمۀ ویدا ابی‌زاده، لیوسا، چاپ سی ‌و دوم، تهران 1399.
مظفّری، سیّدابوطالب، «شاعری جستجوی حقیقت است» (گفت‌وگو با سیّدابوطالب مظفّری)، شعر، سال دوم، ش 14، آبان 1373، ص 82-87.
واصف‌باختری، محمّدشاه، «دیروز، امروز، و فردای شعر افغانستان» (گفت‌وگو با واصف‌باختری)، شعر، سال دوم، ش 14، آبان 1373، ص 70-81.
هانت، رولاند، هفت کلید رنگ‌درمانی (تأثیر رنگ‌ها بر ذهن و سلامت شما)، ترجمۀ ناهید ایران‌نژاد، جمال‌الحق، تهران 1377.
دوره 23، شماره 6 - شماره پیاپی 94
نامه فرهنگستان (ادبیّات انقلاب اسلامی)
بهمن و اسفند 1403
صفحه 73-101

  • تاریخ دریافت 15 مهر 1403
  • تاریخ بازنگری 15 آبان 1403
  • تاریخ پذیرش 18 آذر 1403