نامه فرهنگستان

نامه فرهنگستان

تصحیح و توضیح چند نام جای در گرشاسب نامه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانش آموخته دکتری ادبیات حماسی دانشگاه شیراز
2 عضو هیأت علمی گروه زبان و ادبیات فارسی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شیراز
10.22034/nf.2025.366514.1219
چکیده
در منظومه گرشاسب‌نامه که به ذکر سفرهای گرشاسب و پهلوانی‌‌های او می‌پردازد به مناطق جغرافیایی متعددی اشاره شده‌است. از بعضی از این مکان‌ها، فقط در گرشاسب‌نامه یاد شده‌است و در هیچ یک از منظومه‌های حماسی نامی از آن‌ها نیست و امروزه برای ما ناشناخته هستند. در این پژوهش، که به روش توصیفی‌تحلیلی و با استفاده از ابزار گرد‌آوری اطلاعات کتابخانه‌ای انجام شده‌ است، با جستجوی منابع موجود، موقعیت جغرافیایی و تاریخی و در بعضی موارد موقعیت کنونی برخی شهرهای ناشناخته در گرشاسب‌نامه که در دیگر منظومه‌های حماسی نامی از آن‌ ها نیست، روشن شدها‌ست. هم‌چنین صورت‌های مختلف نویسش‌ بعضی از نام‌جای‌ها و ضبط صحیح یک واژه مشخص شده‌است. جغرافیای گرشاسب‌نامه را به سه بخش اصلی هند، روم و افریقیه و توران و چین، می‌توان تقسیم کرد. موقعیت بیشتر مکان‌‌های گرشاسب‌نامه با جغرافیای واقعی مطابقت دارد؛ غرض از هند در این منظومه، جنوب هند و مجمع‌الجزایر اندونزی کنونی است. نیز در مسیر سفر گرشاسب به روم و افریقیه از شهری به نام قاقره (=قاقله) نام رفته است که موقعیت آن به درستی بیان نشده است. در این باره دو احتمال وجود دارد؛ یکی اینکه چند شهر به نام قاقره وجود داشته که یکی در نزدیکی لاقطه (=جربه) واقع بوده‌است و دیگر اینکه در این بخش از داستان، روایات مربوط به سفرهای گرشاسب به روم و افریقیه با روایات مربوط به سفرهای او در هند تلفیق شده باشد. در بخش مربوط به سفرهای گرشاسب در توران و چین از خمدان (چانگ آن)، پایتخت قدیم چین و شهرهای اطراف آن یاد شده است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 01 مهر 1404

  • تاریخ دریافت 29 مهر 1401
  • تاریخ بازنگری 04 آبان 1401
  • تاریخ پذیرش 18 آبان 1401