نامه فرهنگستان

نامه فرهنگستان

چرایی و کارکرد زبان گفتاری در داستان‌های هوشنگ مرادی کرمانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانش‌آموختۀ دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه اراک، اراک، ایران
2 دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد ادبیات کودک و نوجوان، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
10.22034/nf.2026.521705.1409
چکیده
هوشنگ مرادی کرمانی یکی از شناخته‌شده‌ترین نویسندگان ایرانی است. آثار او را چند نسل از خوانندگان در دوره‌ای پنجاه‌ساله، پیش و پس از انقلاب، خوانده، دیده و شنیده و در حافظه دارند، چه آن‌هایی که نسخۀ سینمایی داستان‌های او را دیده‌اند یا داستان‌ها را از رادیو شنیده‌اند و چه آن‌ها که کتاب‌هایش را خوانده‌اند. مرادی کرمانی یکی از محبوب‌ترین نویسندگان در میان مردم است. موضوعات داستان‌های او برگرفته از زندگی سادۀ مردمانی است که با آن‌ها زیسته است و او در این سادگی اعجاب می‌آفریند. یکی از ویژگی‌های ممتاز و متمایز داستان‌های او زبان گفتاری این داستان‌هاست، زبانی که نه‌فقط در گفت‌وگوها که در تمامی روایت و بدنۀ داستان خودنمایی می‌کند. این زبان گفتاری، که ترکیبی از زبان رسمی و زبان گفتاری است، داستان‌هایش را صمیمی، غنی و تصویری‌تر کرده است، زبانی که در پیوند با ساختار داستان‌ها و مبتنی بر شیوۀ قصه‌گویی و داستان‌نویسی اوست. مرادی کرمانی همانند قصه‌گویی در میانۀ گروهی از خوانندگان روایت می‌کند و داستان می‌نویسد. این مقاله برآن است که نوع زبان گفتاری و کارکردهای آن را در داستان‌های مرادی کرمانی و تفاوتش را با زبان رسمی در این داستان‌ها بررسی کند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

The Reasons for and Functions of Colloquialism in Houshang Moradi Kermani's Stories

نویسندگان English

azadeh khalifi 1
Adeleh Khalifi 2
1 PhD in Persian Language and Literature, Arak University, Arak, Iran
2 Master's degree in Children's and Adolescent Literature, Shiraz University, Shiraz, Iran
چکیده English

Houshang Moradi Kermani is one of the most well-known Iranian writers. His works have been read, seen, heard, and remembered by several generations of readers over a period of fifty years, before and after the revolution; whether those who have seen the cinematic version of his stories or heard the stories on the radio, or those who have read his books. Moradi Kermani is one of the most popular writers among the people. The themes of his stories are taken from the lives of the people he has lived with, and he creates wonder in this simplicity. One of the outstanding and distinctive features of his stories is the colloquialism of these stories, a language that is evident not only in the dialogues, but also in the entire narrative and body of the story. This colloquialism, which is a combination of formal and colloquial language, has made his stories more intimate, rich, and visual; A language that is linked to the structure of his stories and is based on his storytelling and writing style. Moradi Kermani narrates and writes stories like a storyteller. This article aims to examine the type of colloquialism and its functions in Moradi Kermani's stories and its difference from the formal language in these stories.

کلیدواژه‌ها English

Houshang Moradi Kermani
colloqualism
story
narrative
انور، منوچهر (۱۳۹۸)، زبان زنده، تهران، کارنامه.
جمال‌زاده، محمدعلی (1399)، برگزیدۀ آثار محمدعلی جمالزاده، تهران، علم.
صلح‌جو، علی (۱۳۹۱)، اصول شکسته‌نویسی: راهنمای شکستن واژه‌ها در گفت‌وگوهای داستان، تهران، نشر مرکز.
ــــــــ (۱۳۸۶)، «بشکنیم یا نشکنیم؛ پاسخی به نظر منوچهر انور در نمایشنامۀ عروسکخانه»، مترجم، شمارۀ ۴۵، بهار و تابستان، ص ۹-۲۲.
طبیب‌زاده، امید (۱۳۹۸)، فارسی شکسته: دستور خط و فرهنگ املایی، تهران، کتاب بهار.
فیضی، کریم (۱۳۹۶)، هوشنگ دوم: گفت‌وگو با هوشنگ مرادی کرمانی، تهران، معین.
کامشاد، حسن (۱۳۹۴)، پایه‌گذاران نثر جدید فارسی، تهران، نشر نی.
کریمی قهی، منصوره (۱۳۹۸)، «اتباع در زبان و ادب فارسی»، زبان و ادبیات فارسی، سال ۲۶، شمارۀ ۸۵، ص ۱۱۵-۱۳۴.
مرادی کرمانی، هوشنگ (۱۳۸۷)، قصه‌های مجید، تهران، معین. 
ــــــــ (۱۴۰۱)، «اسماعیل شجاع»، در بقچه، تهران، معین.
ــــــــ (۱۴۰۱)، «مادر»، در بقچه، تهران، معین.
ــــــــ (۱۴۰۱)، «خندان خندان»، در بقچه، تهران، معین.
ــــــــ (۱۴۰۲)، شما که غریبه نیستید، تهران، معین.
نجفی، ابوالحسن (۱۳78)، فرهنگ فارسی عامیانه، تهران، نیلوفر.
نیر، حسین (۱۳۹۱)، نشستن واژه در قصه: واژگان، اصطلاح‌ها، کنایه‌ها و ترکیب‌های عامیانۀ محلی در قصه‌های مجید، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی.
دوره 25، شماره 1 - شماره پیاپی 101
نامه فرهنگستان (دستور)
فروردین و اردیبهشت 1405
صفحه 69-90

  • تاریخ دریافت 16 اردیبهشت 1404
  • تاریخ پذیرش 25 خرداد 1404