نامه فرهنگستان

نامه فرهنگستان

بررسی انواع نونویسی‌های موجود در پیام‌های دانش‌آموزیِ ارسالی به سامانۀ آموزشی «شاد»

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 عضو هیئت علمی دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد زبان‌شناسی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران
10.22034/nf.2025.531515.1419
چکیده
از گذشته تا حال، دو گونۀ گفتاری و نوشتاری فارسی در جامعه رواج عام داشته و به‌ویژه پس‌از فراگیر شدن رسانه‌های اجتماعی و ضرورت تعاملات برخط، نگارش فارسیِ گفتاری بیش‌ازپیش توسط کاربران در فضای مجازی عملیاتی شده است. این تحول می‌طلبد که برای سامان‌دهی به شیوه‌های نگارش فارسیِ غیررسمی اقدام به‌موقعی صورت گیرد تا الگوی معتبری فرا روی کاربران واقع شود و آنان را در این مسیر راهنما باشد. این مهم در سال 1403، به اهتمام گروه‌های ذیربط در فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در قالب کتابچه‌‌ای منتشر شد که انتظار می‌رود به برنامه‌‌ریزی و سامان‌دهی این‌ گونۀ نوشتاری متداول یاری رساند. مقالۀ حاضر، از رهگذر یک پژوهش میدانی، نونویسی‌های به‌کاررفته در سامانۀ دانش‌آموزی «شاد» را در دوره‌های اول و دوم متوسطۀ شهر بیرجند، در بازۀ زمانی سال تحصیلی ۱۳۹۹- ۱۴۰۰، احصا نموده و سپس، به دسته‌‌بندی آن‌ها پرداخته است. در این میان، به گوشه‌هایی از دستور خط مصوب اخیر (فارسی غیررسمی) نیز پرتو افکنده شده و به‌مقتضای برخی نمونه‌ها، دسته‌بند‌های جدیدی نیز به آن افزوده شده است. نتایج پژوهش حاضر نشان می‌دهد که از 501 نونویسی‌ احصاشده، به‌ترتیب، نونویسی‌های‌ آوایی، نونویسی‌‌‌های نگارشی، نونویسی‌های‌ حاصل از تغییر واژـ واجی، نونویسی‌های بافت‌محور و نهایتاً، سایر نونویسی‌ها بیشترین بسامد را به خود اختصاص داده‌اند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Study of the Types of Neographies in Student Messages Sent to "Shad" Educational System

نویسندگان English

Mohammad Amin Nasseh 1
Amir-Hossein Akhlaghi 2
1 Faculty member, University of Birjand, Birjand, Iran
2 Master's student in Linguistics, University of Birjand, Birjand, Iran
چکیده English

From the past to the present, the two types of spoken and written Farsi (Persian) have been common in the society, and especially after the spread of social media and the necessity of online interactions, written Farsi has been used more and more by users in cyberspace. This development requires that timely action be taken to organize informal Persian writing methods so that a valid model can be placed in front of users and guide them in this direction. In 1403, this issue was published in the form of a booklet for the attention of relevant groups in the Persian Language and Literature Academy, which is expected to help in planning and organizing this type of common writing. Through a field research, this article has counted the neographies used in the "Shad" student system in the first period of high school in the academic year 2019-2020 and then categorized them. In the meantime, some parts of the recently approved script (informal Persian) have also been highlighted and new categories have been added to it according to some examples. The results of the present study show that out of the 501 recorded , phonetic neographies, spelling neographies, neographies resulting from morpho-neographies phonemic changes, context-based neographies and finally other neographies have the highest frequency, respectively.

کلیدواژه‌ها English

Spoken Persian
approved script
virtual space
Persian script
حدّاد عادل، غلامعلی (1403)، «انتشار نسخۀ پیشنهادی دستور خط و فرهنگ املایی فارسی غیررسمی».
صفارمقدم، احمد (۱۳۷۴)، «فرهنگستان دوم، پژوهشگاه واژه‌گزینی»، نامۀ فرهنگستان، شمارۀ ۴، ص ۱۶۵-۱۸۸.
طبیب‌زاده، امید (1398)، فارسی شکسته: دستور خط و فرهنگ املایی، تهران، کتاب بهار.
ــــــــ (1403)، «دستور خط و فرهنگ املایی فارسی غیررسمی».
قیومی، مسعود و مریم مسگرخویی (1402)، «تحلیلی بر پیکرۀ حاصل از داده‌های زبانی فارسی در فضای مجازی»، زبان و زبان‎شناسی، دورۀ نوزدهم، شمارۀ 37، ص ۱۱۷-۱۳۶.
ــــــــ (1403)، دستورخط و فرهنگ املایی فارسی غیررسمی، تهران، نشرآثار فرهنگستان زبان و ادب فارسی.
دوره 25، شماره 1 - شماره پیاپی 101
نامه فرهنگستان (دستور)
فروردین و اردیبهشت 1405
صفحه 107-128

  • تاریخ دریافت 23 تیر 1404
  • تاریخ پذیرش 17 آذر 1404