مقاله پژوهشی
کاربرد تمثیل در قطعه‌ای تعلیمی به زبان ختنی

ماندانا طائبی

دوره 23، شماره 1 ، فروردین و اردیبهشت 1403، صفحه 3-17

https://doi.org/10.22034/nf.2024.196536

چکیده
  چکیده: ادبیات تعلیمی یکی از سبک‏‌های مهم ادبی و از شاخه‏‌های پربار انواع ادبی محسوب می‏شود که با بیان هنرمندانه و با استفاده از ابزارهای کارآمد ادبی همچون تمثیل به طرح مباحث تعلیمی می‏‌پردازد و پیام خاص خود را به مخاطبش انتقال می‏‌دهد. آنچه در آثار ادبی تعلیمی می‏‌تواند پند و اندرزهای اخلاقی را پررنگ‏تر کند، کاربرد ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
برگردان فارسی مقدمه دادستان دینی

مریم رضایی

دوره 23، شماره 1 ، فروردین و اردیبهشت 1403، صفحه 18-42

https://doi.org/10.22034/nf.2024.196537

چکیده
  چکیده: دادستان دینی نام کتابی به زبان پهلوی، شامل مقدمه و 92 پرسش و پاسخ است. مقدمۀ کتاب با حمد و سپاس دادار اورمزد و همۀ ایزدان و آفریدگان نیک آغاز می‌شود. سپس منوچهر، نویسندۀ کتاب، به تقدیر مؤمنان زردشتی می‌پردازد و با فروتنی آزردگی خود را به‌سبب القاب و صفاتی که در مدح او به‌کار برده‌اند بازگو می‌کند. او با اشاره به فرصت اندک برای ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
دستوری‌شدگی ساخت آینده در برخی زبان‌های ایرانی

محمد مهدی اسماعیلی

دوره 23، شماره 1 ، فروردین و اردیبهشت 1403، صفحه 43-69

https://doi.org/10.22034/nf.2024.196539

چکیده
  چکیده: یکی از عوامل درونی دگرگونی‌های زبانی فرایند دستوری‌شدگی است و منظور از آن اعطای ماهیت یا نقشی دستوری به واژه‌ای است که پیش‌تر آزاد و مستقل بوده‌است. بررسی‌های تاریخی بیانگر آن است که اکثر فعل‌های کمکی در بسیاری از زبان‌های دنیا قبلاً فعل واژگانی بوده‌اند و کاربرد ثانوی آنها در نقش فعل کمکی نتیجۀ موردی از دستوری‌شدگی با ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
دستگاه فعل در گویش کندازی

نظام عمادی

دوره 23، شماره 1 ، فروردین و اردیبهشت 1403، صفحه 70-91

https://doi.org/10.22034/nf.2024.196541

چکیده
  چکیده: هدف از نگارش این مقاله بررسی و توصیف دستگاه فعل در گویش کُندازی است. کُندازی روستایی است کوهستانی و کهن که در دهستان اَبرَج و در بخش دُرودزَن شهرستان مرودشت قرار گرفته‌است. گویش کندازی یکی از گویش‏‌های بازمانده از زبان فارسی میانه و گویشی از شاخۀ غربی ـ جنوبیِ زبان‏های ایرانی نو است که با گویش‏‌های دشتکی، امامزاده‌ ‏اسماعیلی، ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
تحقیق در واژه‌های دیریابِ نسخه‌ای مشکول از السّامی فی الاسامی (مورّخ 537 هـ .ق.) با تأکید بر واژه‌های سیستانی آن

ندا حیدرپور نجف‌آبادی

دوره 23، شماره 1 ، فروردین و اردیبهشت 1403، صفحه 92-131

https://doi.org/10.22034/nf.2024.196543

چکیده
  چکیده: یکی از فرهنگ‌های کهنِ عربی به فارسی که در پژوهش‌های لغویِ زبان فارسی اهمّیت بسیاری دارد السّامی فی الاسامی نوشتۀ ابوالفضل احمد بن محمّد المیدانی (وفات: ۵18 هـ .ق.) است. از این متن نسخه‌های کهنِ بسیاری برجای مانده‌است که کهن‌ترینِ آن‌ها مورّخ ۵37 هجری قمری است و در موزۀ آسیایی آکادمی علوم اتّحاد جماهیر شوروی (سابق) نگهداری می‌شود. ...  بیشتر

معرفی دست‏‌نوشته‏‌ای کهن به لری از قرن یازدهم هجری قمری

مریم رشنو

دوره 23، شماره 1 ، فروردین و اردیبهشت 1403، صفحه 132-153

https://doi.org/10.22034/nf.2024.196546

چکیده
  چکیده: بررسی تاریخی زبان‏‌ها و گویش‏‌ها نیازمند جمع‏‌آوری شواهد کافی و طبقه‏‌بندی و ارائه آنهاست؛ امری که هر نوع تحلیل و نتیجه‏‌گیری علمی و تاریخی به طور طبیعی مسبوق به آن است. اما در میان زبان‏‌ها و گویش‏‌های ایرانی، لری از جمله نمونه‏‌هایی است که منابع کهن اندکی از آن برجای مانده و برای شناسایی آن از نظر تاریخی، ...  بیشتر

تازه‌های نشر
زبان‌های ایرانی نو در آسیای مرکزی؛ گویش اردستانی؛ ایران‌زمین روزگار باستان؛ گنجینۀ گویش‌های ایرانی: استان خوزستان (شهرستان بهبهان)؛ فهلویّات، پژوهشی در اشعار بازمانده از زبان ادبی مشترک عراق عجم و آذربایجان؛ گنجینۀ گویش‌های ایرانی: گویش ایل باصری؛ مجموعه‌مقالات مؤسسۀ ش

مریم رضایی؛ لیلا نوری کشتکار؛ جمیله حسن‌زاده

دوره 23، شماره 1 ، فروردین و اردیبهشت 1403، صفحه 173-182

چکیده
    بیشتر